Sanctus Petrus Damianus
Ecclesiae Doctor, Cardinalis Episcopus Ostiensis, Ecclesiae Reformator et Monachus Benedictinus
(1007-1072)
Petrus Damianus natus est Ravennae, in Italia, anno MXVII. Orphanus factus est cum parvulus esset et cum magna duritia tractatus est ab uno ex fratribus suis, qui eum terribiliter humiliavit et coegit laborare ut subulcus, tractans eum velut vilissimum servorum. Vita eius mutata est quando sacerdos quidam nomine Pater Damianus misertus est eius, eum in civitatem duxit et studia eius sustentavit. In honorem protectoris et benefactoris sui, ex illo tempore vocatus est Petrus Damianus.
Formatio et vocatio
Gratia generositatis Patris Damiani, Petrus potuit accipere educationem completam. Studuit in scholis Faventiae et Parmae, ubi enituit propter ingenium splendidum et studii dedicationem. Factus est praeclarus magister artium liberalium et pervenit ut esset professor, magnum praestigium intellectuale suo tempore adquirens.
Quamvis successum haberet ut professor, Petrus sensit vocationem profundiorem ad vitam contemplativam. Ingressus est eremitorium Fontis Avellanae circa annum MXXXV, ubi adoptavit vitam rigorosae austeritatis et paenitentiae. Nomen eius, Damianus, significat "qui domat corpus suum", significationem quam ipse perfecte incarnavit per totam vitam suam ut "domitor sui ipsius".
Dona et notae speciales
Sanctus Petrus Damianus fuit vir austerus et rigidus quem Deus misit Ecclesiae Catholicae tempore quo relaxatio morum erat valde magna et necessarii erant praedicatores qui haberent virtutem corrigendi vitia suis verbis et bonis exemplis. Distinctus est per:
- Vitam paenitentiae exemplarem et rigorosas practicas asceticas
- Eloquentiam extraordinariam ut praedicator
- Magnam fortitudinem ad denuntianda vitia cleri suae aetatis
- Profundam vitam orationis et contemplationis
- Firmitatem in suis convictionibus sine incidere in violentiam aut persecutionem
Agnoscitur ut patronus eorum qui patiuntur insomnium, propter suas ipsas luctas cum somno durante suas rigorosas practicas asceticas.
Ministerium principale
In Fonte Avellana, promovit strenue vitam religiosam, factus prior monasterii. Sub eius directione, eremitorium floruit et factum est centrum reformae monasticae. Fundavit plura eremitoria benedictina in regione Appennini.
Quamvis desiderium haberet vitae secessae et asceticae in monasterio, Papa Stephanus IX eum nominavit cardinalem et episcopum Ostiensem anno MLVII, munus quod invitus accepit. Ut cardinalis-episcopus, factus est instrumentum clavis pro reformatione Ecclesiae, laborans arcte cum pluribus pontificibus.
Sanctus Petrus Damianus est unus ex scriptoribus praestantissimis saeculi XI et unus ex maximis impulsoribus reformationis praegregorianae, collaborans arcte cum pluribus pontificibus in pugna contra mala quae affligebant Ecclesiam sui temporis. Praecipue, impugnavit simoniam —emptionem et venditionem officiorum ecclesiasticorum— et nicolaismum —violationem caelibatus clericalis.
Ubi alii defecerunt et martyrizati sunt, Sanctus Petrus Damianus triumphavit. Non persecutus est peccatores, sed eos persuasit ut iurarent deserere suas consuetudines et redire ad veram viam.
Opera et contributiones importantes
Sanctus Petrus Damianus fuit scriptor prolificus cuius opera magnam influentiam habuerunt in reformatione Ecclesiae. Inter eius scripta maxime importantia eminent:
Liber Gomorrhianus: Scriptus circa annum MLI, est ferox critica vitiorum cleri illius aetatis, directus ad Papam Leonem IX. Est prima opera christiana Medii Aevi quae damnit explicite diversa vitia inter clerum. Eius rhetorica pro caelibatu tam excessiva fuit ut Papa Leo IX optaverit non dare ei suum totale suffragium.
Liber Gratissimus: Tractatus de simonia scriptus anno MLII, descriptus ut "una ex optimis operibus theologicis saeculi". Una cum Libro Gomorrhiano, constituit unam ex duabus operibus eius principalibus ut reformator.
Praeterea, scripsit numerosas epistolas, sermones, poemata, tractatus theologicos et hagiographias. Eius opus literarium comprehendit plus quam CLXXX textus qui includunt reflexiones de vita monastica, reformatione ecclesiastica et theologia.
Vita spiritualis
Spiritualitas Sancti Petri Damiani characterizata est per:
- Ascesim rigorosam et practicam constantem paenitentiae
- Profundam devotionem ad Virginem Mariam
- Amorem ad vitam contemplativam et eremiticam
- Aequilibrium inter vitam contemplativam et servitium activum Ecclesiae
- Convictionem quod "optima paenitentia est habere patientiam cum poenis quas Deus permittit ut nobis veniant" et quod "valde bona paenitentia est dedicare se ad implendum exacte officia cuiusque diei et ad studendum et laborandum cum omni conatu"
Vita eius fuit testimonium austeritatis personalis coniunctum cum caritate erga alios. Quamvis firmitatem haberet in denuntiandis vitiis, numquam amisit compassionem pro peccatoribus.
Ultimi anni et mors
Papa Alexander II tandem eum liberavit a suis responsabilitatibus ut episcopus, permittens ei redire ad vitam contemplativam quam tantum desiderabat. Tamen, continuavit servire Ecclesiae in diversis missionibus diplomaticis et praedicationis.
Sanctus Petrus Damianus obiit die XXII mensis Februarii anno MLXXII Faventiae, dum rediret ex missione pacis. Ultima verba eius fuerunt orationes et exhortationes ad sanctitatem.
Canonizatio et legatum
Canonizatus est anno MDCCCXXVIII a Papa Leone XII. Papa Leo XII etiam declaravit eum Doctorem Ecclesiae, agnoscens profunditatem eius doctrinae theologicae et eius contributionem ad reformationem ecclesiasticam.
Sanctus Petrus Damianus fecit contributiones fundamentales ad reformationem praegregorianam, praeparans viam pro magna reformatione Papae Gregorii VII. Eius fortitudo ad denuntiandam corruptionem, eius exemplum vitae austerae et eius scripta exercuerunt influentiam duraturam in Ecclesia mediaevali.
Eius opus centrum fuit ut monachi se dedicarent sanctitati contemplationis, clerici integritati vitae et ut populus servaret communionem cum Sede Apostolica.
Festum liturgicum: XXI Februarii
"Optima paenitentia est habere patientiam cum poenis quas Deus permittit ut nobis veniant. Valde bona paenitentia est dedicare se ad implendum exacte officia cuiusque diei et ad studendum et laborandum cum omni conatu."
Sanctus Petrus Damianus nos docet quod sanctitas non invenitur solum in magnis operibus extraordinariis, sed in fidelitate ad officia quotidiana, in patientia cum probationibus quas Deus permittit, et in fortitudine ad defendendam veritatem cum amore. Vita eius est admonitio quod reformatio maxime importans incipit semper cum conversione personali et testimonio cohaerente vitae.